Net zoals planeten dat doen, draait ook de Zon om zijn eigen as. Dit is echter niet te zien als je naar de Zon komt. De Zon ziet er namelijk eigenlijk overal hetzelfde uit. Toch draait de Zon dus wel om zijn eigen as. Maar hoe snel draait de Zon om zijn eigen as?

De Zon draait met ongeveer 2 km/s om zijn eigen as. Omdat de Zon niet een vaste bol als de Aarde is, is de rotatieperiode afhankelijk van de plek op de Aarde. De rotatieperiode op de evenaar is ongeveer 25 dagen terwijl de rotatieperiode op de polen 36 dagen is.

In dit artikel leg ik de details over waarom de Zon draait en hoe we dit weten.

Hoe snel draait de Zon?

De Zon draait met een snelheid van 2 km/s om zijn eigen as. Hierdoor draait de Zon in 25 dagen een keer rond. Dit verschilt echter wel afhankelijk van de plek op de Zon. Op de evenaar duurt een rondje om eigen as korter (25 dagen) dan op de Polen (36 dagen). 

Vanaf de Aarde gezien duurt een rondje van de Zon om zijn eigen as 3 dagen langer. Dit komt omdat de Aarde is dezelfde richting om de Zon draait als de rotatie van de Zon. Wij zien de Zon dan als het ware iets langzamer draaien. Andersom zou ook gelden dat de Zon vanaf de Aarde gezien sneller zou draaien als de Zon de andere kant zou op draaien. Maar dit is dus niet het geval.

Zoals besproken ligt het aan de plek op de Zon hoelang een rondje duurt. Dit is anders dan op de Aarde. Dit komt omdat de Aarde een vaste bol is terwijl de Zon één grote hoop gas is. Deze is niet vast. Hierdoor kan je verschillende delen krijgen die een andere rotatieperiode hebben. Op de Aarde speelt dit geen rol omdat alles aan elkaar vast zit en elkaar meetrekt in de rotatie. 

In vergelijking met de Zon draait de aarde met ongeveer 0.5 km/s om zijn eigen as. Hierbij hoort een dag van 24 uur waar we allemaal wel bekend mee zijn. Ondanks dat de zon dus sneller draait, duurt een dag op de Zon langer dan op de Aarde. Dit komt omdat de Zon vele malen groter is dan de Aarde. Hierdoor moet het ook een langere weg afleggen voordat het een rondje heeft gemaakt.

Hoe weten we dat de Zon zo snel draait?

Als je zo naar de Zon zou kijken zou niet heel snel kunnen zien hoe snel deze draait. Dus hoe weten we hoe snel de Zon draait? Hiervoor gebruiken wetenschappers verschillende golflengtes van licht die door de Zon worden uitgestraald. 

De Zon straalt licht uit in alle verschillende kleuren. Bij een bepaalde kleur hoort een bepaalde golflengte. Atomen in de atmosfeer van de Zon nemen sommige van deze golflengtes op. Dit licht wordt dus geblokkeerd in de atmosfeer. Wij kunnen dit licht dan ook niet meer zien op de Aarde. 

Nu hebben we nog een tweede element nodig om de snelheid van de Zon te vinden. Als een object van ons weg beweegt, wordt het licht iets roder. Hetzelfde principe doet zich voor bij het geluid van een ambulance die langs komt rijden. Als de ambulance langsrijdt, lijkt het alsof het uitgezonden geluid van de sirene verandert. De golflengtes van het geluid worden langer.

Dit gebeurt ook met licht. De golflengtes van licht worden langer doordat de rand van de Zon door de rotatie weg beweegt. Hierdoor zal het gefilterde licht dat wordt opgenomen door de atmosfeer van de Zon ook op een net andere plek zijn. Met het verschil in deze plek hebben astronomen de rotatiesnelheid van de Zon bepaald.

Waarom roteert de Zon?

Waarom de Zon om zijn eigen as draait, heeft te maken met de vorming van de Zon. De Zon is ontstaan doordat een zogenaamde interstellaire gaswolk 4,6 miljard jaar geleden ineenstortte. Terwijl het gas instortte, draaide het ook een klein beetje.  

Deze draaiing moet behouden blijven. Het kan dus niet zijn dat dit deeltje ineens niet meer draait terwijl dit het voorheen wel deed. Ook als heel veel deeltjes bij elkaar komen moeten ze in totaal net zoveel blijven roteren als de deeltjes afzonderlijk zouden doen. Bij de Zon gebeurt dit op een hele grote schaal. De deeltjes waaruit de Zon bestaat roteerde al voordat ze de Zon vormde. Omdat deze draai behouden moet blijven, moet dus ook de Zon roteren.

Lees het volgende artikel om erachter te komen hoe sterren ontstaan:

Hoe ontstaan sterren?

Waarom is het belangrijk om te weten hoe snel de Zon draait?

De Zon staat relatief dicht bij de Aarde. Daarnaast is de Zon cruciaal voor leven op Aarde. Het is daarom heel belangrijk om zoveel mogelijk te weten te komen van de dichtstbijzijnde ster.

De Zon zorgt voor zogenoemde zonnewinde. Dit zijn grote groepen geladen deeltjes die door de Zon het zonnestelsel in worden geslingerd. Als deze winden richting de Aarde komen, kunnen ze voor veel problemen zorgen. Zo kunnen bijvoorbeeld satellieten worden verwoest waardoor we geen internet meer hebben. Ook kan een zonnewind het hele elektriciteitsnet plat leggen.

Nu denken wetenschappers dat dit soort winden een verband hebben met de snelheid waarmee de Zon ronddraait. Als onderzoekers beter weten hoe snel de Zon roteert, kunnen ze betere modellen van de Zon maken. Hiermee kan beter worden voorspelt hoe de zonnewende zich gedragen en of ze een probleem kunnen vormen voor satellieten en het elektriciteitsnet en dus ook voor ons. Daarom is het zo belangrijk om ook zulke kleine dingen over de Zon te weten te komen.

Als je meer wilt lezen over zonnewinde, lees dan de volgende blog:

De atmosfeer van de Zon uitgelegd