Je weet misschien wel dat de Zon een ster is. Als je in de nacht naar de hemel kijkt zie je allemaal lichtpuntjes. Sommige schijnen feller dan de ander. Al deze lichtbronnen hebben één ding gemeen, het zijn allemaal sterren. Als je in de nacht op een donkere plek bent, kan je heel veel sterren zien. Maar hoeveel sterren zijn er dan eigenlijk?

Astronomen schatten dat er in het (zichtbare)heelal ongeveer 10-1000 triljard sterren aanwezig zijn. Door de uitdijing van het heelal kunnen we niet het hele universum zien. Dus ook niet alle aanwezige sterren(stelsels) zijn voor ons te zien. Het echte aantal sterren ligt daardoor veel hoger.

Wat is een ster?

Voordat je het aantal sterren kun tellen moet je wel een definitie hebben van wat een ster is. Anders worden allemaal objecten meegeteld die we niet willen.

Sterren zijn vaak veel groter dan planeten. Zo is de Zon bijna één miljoen keer zo groot als de Aarde. Door de enorme massa van een ster wordt de materie in de kern heel dicht tegen elkaar gedrukt. Hierdoor ontstaat veel druk en warmte. Als gevolg hiervan kunnen twee waterstof atomen samensmelten tot een helium atoom. Dit proces heet kernfusie. Bij kernfusie komt veel energie vrij die een druk naar buiten uitoefent. Je spreekt van een ster als deze druk van de kernfusie de zwaartekracht die naar binnen drukt in balans houdt.

Bij deze kernfusie komt dus heel veel energie vrij. Wij nemen die energie waar als licht en als warmte. De Aarde draait op de energie van de Zon. Zonder de Zon zouden er geen planeten leven die wel essentieel zijn voor ons leven.

Wil je weten hoe sterren ontstaan? Bekijk dan het volgende artikel:

Hoe ontstaan sterren?

Hoeveel sterren zijn er in ons zonnestelsel?

Ons zonnestelsel heeft maar één ster, de Zon. Om de Zon draaien 8 planeten. De vier aardse planeten Mercurius, Venus, Aarde en Mars staan het dichtst bij de Zon. Deze planeten bestaan zoals de naam al doet vermoeden vooral uit aardse/rotsachtige stoffen. Denk hierbij aan ijzer, nikkel en silicium. Daarom hebben deze planeten ook een grote dichtheid.

De 4 andere planeten zijn de gasreuzen Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Deze planeten bestaan voornamelijk uit de gassen waterstof en helium. Hierdoor lijken ze wat betreft de samenstelling heel er op de Zon. Maar doordat ze niet groot en zwaar genoeg zijn vindt er geen kernfusie plaats en zijn het dus geen sterren.

Overigens bestaan er wel planetenstelsels waar meer dan één ster aanwezig is. Dit zijn vaak complexe systemen omdat de zonnen om elkaar heen draaien. Rond of tussen één van deze sterren draait dan weer een planeet rond.

Hoeveel sterren zijn er in de Melkweg?

De Zon bevindt zich in de Melkweg. Dit is een hele grote ruimte waarin zich heel veel zonnen bevinden. De Zon is dus zeker niet de enige ster in de Melkweg. De dichtstbijzijnde ster van ons staat op een afstand van ongeveer 4 lichtjaar. Je zou dus misschien verwachten dat er niet heel veel sterren in de Melkweg zijn. Dit is echter fout.

Het is helaas onmogelijk om alle bestaande zonnen in de Melkweg te tellen. Ten eerste weet je niet altijd welke ster wel of niet deel uitmaken van de Melkweg. Ten tweede zijn niet alle sterren te zien. Sommige zijn te zwak om met het oog of met een telescoop waar te nemen.

Om toch een inschatting te maken van de hoeveelheid sterren in de Melkweg, maken astronomen gebruik van de massa van de Melkweg. Als je de totale massa van de Melkweg weet en je weet hoeveel kilogram een ster gemiddeld weegt, kan je gemakkelijk het aantal sterren in de Melkweg schatten.

Wetenschappers bepalen de massa van de Melkweg door te kijken hoe snel sterren rond het midden van de Melkweg draaien. Hoe verder een ster zich van het midden bevindt, hoe langzamer deze zou moeten rond draaien. Ik zeg zou omdat er wel een haakje aanzit. Donkere materie beïnvloedt deze snelheid namelijk, maar dat verhaal is voor een andere keer.

Astronoom Dr. Sten Odenwald schat het aantal sterren in op ongeveer 1 biljoen (1 met 12 nullen). Meestal vind je een getal als 100-400 miljard sterren (1 met 11 nullen). Volgens deze astronoom is dat echter een verkeerd getal. Bij die berekeningen wordt er vanuit gegaan dat de gemiddelde ster in de Melkweg net zo zwaar is als de Zon. Maar veel sterren zijn rode dwergsterren die een stuk minder zwaar zijn. Als je hiermee rekening zou houden, kom je uit op ongeveer 1 biljoen sterren in de Melkweg.

Sommige van deze sterren hebben planeten om zich heen draaien. Dan heb je te maken met een planetenstelsel/zonnestelsel zoals die van ons. Wil je weten hoeveel planetenstelsels er zijn, dan kan je het volgende bericht lezen:

Hoeveel zonnestelsels zijn er in de Melkweg?

Hoeveel sterren zijn er in het heelal?

Om te weten hoeveel sterren er in het hele heelal zijn, moeten we twee dingen weten. Hoeveel sterrenstelsels zijn er en hoeveel sterren heeft een sterrenstelsel. We hebben hierboven al bepaald hoeveel zonnen er in een sterrenstelsel zitten, als we de Melkweg als gemiddelde nemen.

Om te bepalen hoeveel sterrenstelsels er zijn gebruiken we de Hubble Ruimtetelescoop. Die heeft voor een lange periode naar een stuk van de hemel gekeken. De foto die daardoor verscheen toonde heel veel sterrenstelsels. Als we zeggen dat elke plek van de hemel zo veel sterrenstelsels heeft, wat aangenomen mag worden, schat ESA dat er ongeveer 100-1000 miljard sterrenstelsel zijn.

We weten nu hoeveel sterrenstelsels er zijn en hoeveel sterren er in een sterrenstelsel zitten. Als we deze twee gegevens samenvoegen krijgen we het totaal aantal zonnen. We hebben in het heelal dan 10-1000 triljard (21 extra nullen) sterren. Dit is een onvoorstelbare grote hoeveelheid. En dit is waarschijnlijk nog maar een klein gedeelte van de echte hoeveelheid sterren.

Waar we nu naar hebben gekeken is het aantal zonnen in het zichtbare heelal. Maar doordat het heelal uitdijt (het wordt groter), kunnen we niet meer het hele heelal zien.

Denk er maar als volgt over na. Als je zelf met een snelheid van 5 km/h tegen de richting van een loopband in loopt maar de band zelf met 10 km/h loopt, dan zal je nooit het begin/einde bereiken. De band gaat immers sneller dan dat jij gaat. Dit gebeurt ook met het licht van sterren(stelsels). Dat licht gaat namelijk minder snel dan dat het universum uitdijt. En dus zien we niet alle sterren(stelsels) meer.

Het heelal is veel en veel groter dan dat wij nu nog kunnen zien. Er zijn dus in het hele heelal veel en veel meer zonnen aanwezig dan dat we nu nog kunnen observeren. De 10-1000 triljard is wel een leuke inschatting voor het zichtbare universum. Maar we kunnen en hebben geen enkel idee over het aantal sterren in het hele heelal.